عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

41

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

سورة چهارده حكم است ، و جملهء سوره دويست و هشتاد و شش آيت است بعدد كوفيان . و شش هزار و صد و يازده كلمت است ، و بيست و پنج هزار و پانصد حرف ، و در مدنى شمرند اين سورة را كه از اوّل تا آخر بمدينه فرو آمد ، مگر آيت وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ كه اين آيت بكوه منا فرود آمد روز عيد اضحى و مصطفى در آخر خطبهء عيد بود و اين آيت هم در مدنى شمرند كه مصطفى آن گه مقام بمدينه داشت . و هر چه از قرآن در آن ده سال يا سيزده سال آمد كه مصطفى به مكه بود پيش از هجرت آن همه مكى است و هر چه در آن ده سال آمد كه مصطفى به مكه بود آن همه مدنى است ، هر چند كه بمدينه بودى مقيم يا از مدينه مسافر . چنانك قرآن آمد به تبوك و بدر و طائف آن همه مدنى شمرند ، كه آن گه مقام بمدينه داشت ، نه بينى كه شب معراج بشام قرآن برو فرو آمد . و به آسمان او را قرآن دادند و آن همه مكّى شمرند كه او را از مكه بشام و آسمان برده بودند . و درين سورة بيست و شش جاى منسوخ است مع اختلاف العلماء فيه و چنانك به آن رسيم و شرح دهيم ان شاء اللَّه . اكنون تفسير گوئيم : - بسم اللَّه الرّحمن الرّحيم - الم - : علما را اختلاف است به اين حروف هجا كه در ابتداء سورتهاست ، محققان علما بر آنند كه اين از متشابهات قرآن است ، كه علوم خلق از آن قاصر است و اللَّه بدانستن آن مستأثر . ميگويد وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ . اللَّه داند كه چرا اين حروف از ديگر حروف اولىتر بود بيان كردن ، سرّ اين بجز اللَّه نداند . بو بكر صديق ازينجا گفت « اللَّه را در هر كتاب سرّيست و سرّ او در قرآن اين حروف است » بعضى از مفسّران گفتند كه اين نام سوره است بدلالت اين خبر كه مصطفى عليه السّلام گفت : « انّ اللَّه تعالى قرأ طه و يس قبل ان يخلق السماوات و الارض بالف عام » . اللَّه تعالى طه و يس برخواند پيش از آفرينش آسمان و زمين بهزار سال ، معنى آنست . كه سوره طه و يس جمله برخواند پس دليل است اينكه طه و يس نام سوره است . ابن عباس گفت : سوگندهاست كه اللَّه تعالى ياد مىكند بحروف هجا كه مدار نامهاى نيكو و صفتهاى بزرگوار خداوند عزّ و جل به اين حروف است .